Turnhout 2012: Staf Pelckmans is intendant

TURNHOUT - Hij blijft directeur van de Warande, maar de komende twee jaar zal Staf Pelckmans daarnaast nog een andere functie uitoefenen: hij wordt intendant van Turnhout 2012, de organisatie die Turnhout nationaal op de kaart moet zetten wanneer de stad over twee jaar cultuurstad van Vlaanderen zal zijn. "De twee jobs zijn perfect combineerbaar," zegt Pelckmans.

"De Warande zal er niet onder lijden. Ik behoud er de supervisie, maar zal een aantal taken delegeren. Want vanaf nu maak ik de tijd vrij die nodig is om de kar van Turnhout 2012 te trekken. Ik speel trouwens geen soloslim. Deze beslissing is er gekomen op vraag - en dus met goedkeuring - van alle betrokken instanties, raden en overheden."
In 2012 zal Turnhout een jaar lang de culturele hoofdstad van Vlaanderen zijn. Al twee jaar wordt er achter de schermen hard gewerkt om het feestjaar vorm te geven. De voorbereidingsfase is nu afgerond en een nieuwe fase vangt aan. En dat gebeurt met tromgeroffel. Anderhalf jaar voor de festiviteiten beginnen, wordt Staf Pelckmans naar voren geschoven als 'het gezicht van Turnhout 2012'.

Proficiat met de nieuwe job. Ben je nu deeltijds intendant en deeltijds Warandedirecteur?

Nee, zo mag je dat niet zien. Op die manier komt het bijna over als een loopbaanonderbreking en dat is het absoluut niet. Ik kan niet genoeg benadrukken dat beide jobs in mekaars verlengde liggen. Cultuurhuis de Warande zou sowieso de grote stimulator en mentor van Turnhout 2012 geweest zijn. De Warande als cultuurhuis en Turnhout als cultuurstad Vlaanderen zouden toch al onlosmakelijk verbonden zijn met mekaar. Ik zal mijn tijd over beide functies verdelen, dát wel. Maar de ene job sluit de andere niet uit, integendeel. Simpel gezegd: ik ben niet de ene dag Warandedirecteur en de andere dag intendant van Turnhout 2012. Ik ben alle dagen beiden.

Vrees je niet dat het verstevigen van de band tussen de Warande en Turnhout 2012 voor sceptici aanleiding zal zijn om aan te nemen dat het feestjaar voor de regio Turnhout in de praktijk een feest van de Warande zal zijn? Zal de vrees niet ontstaan dat de Warande het laken te veel naar zich toe gaat trekken? Is met andere woorden jouw benoeming tot intendant, hoe logisch die -gezien jouw bagage- ook is, tactisch wel een goede zet?

Turnhout 2012 zal geen feest van de Warande worden: de feiten zullen dat bewijzen. Er wordt trouwens al bijna twee jaar gewerkt aan het programma. De exacte invulling ligt natuurlijk nog niet vast, maar de grote thema's en de klemtonen wél. Cultuurhuis de Warande, dat in 2012 veertig jaar bestaat en dus ook iets te vieren heeft, kan niet anders dan prominent aanwezig zijn in een cultureel feestjaar.

Maar dat zal nooit ten koste gaan van andere activiteiten en evenementen. Integendeel: het is in zijn nieuwe hoedanigheid van provinciale instelling meer dan ooit de rol van de Warande om andere initiatieven te ondersteunen en eventueel te faciliteren. Met voorzitter Bart Wuyts (directeur Strategisch Plan Kempen) en de artistieke coördinatoren Wim Viaene en Sofie Dederen verkeer ik overigens in een krachtig magnetisch veld: creatief, open maar kritisch.

Wat kun je al vertellen over het programma?

Dat het bijzonder gevarieerd zal zijn en dat het zal steunen op drie pijlers. Om te beginnen is er het aanbod van de organiserende vzw Turnhout 2012. Daarnaast zijn er de initiatieven van de gekende culturele organisaties zoals Strip Turnhout, Open Doek, de Slag van Turnhout, Het Gevolg en Theater Stap, om er maar enkele te noemen. In het kader van het cultuurjaar zullen zij wellicht -in samenwerking met Turnhout 2012- speciale activiteiten op poten zetten of reeds bestaande initiatieven thematisch aanpassen.

En tot slot zullen er tientallen evenementen plaatsvinden die georganiseerd worden door het verenigingsleven. Turnhout 2012 heeft al een uitgebreide bevragingsronde achter de rug en voorziet voor de beste en origineelste iniatieven graag een plaats op de officiële feestkalender.

Hoe hoog ligt de lat? Zal Turnhout kunnen wedijveren met Oostende, dat dit jaar cultuurstad van Vlaanderen is?

De betrachting is het beter te doen, wat absoluut geen kritiek is op de Oostendse organisatie hoor. Maar wij hebben meer dan dubbel zoveel tijd om ons voor te bereiden dan Oostende had, en die troef moeten we uitspelen. Nadat wij er twee jaar geleden in geslaagd waren Bert Anciaux warm te maken om tweejaarlijks een stad te benoemen tot cultuurstad van Vlaanderen konden steden hun kandidatuur indienen. Wij stelden meteen onze kandidatuur voor 2012 omdat Turnhout dan 800 jaar bestaat én omdat we dan ook nog een redelijke voorbereidingsperiode zouden hebben. Oostende stelde zich kandidaat voor 2010. In juli 2008 werden de culturele hoofdsteden bekendgemaakt. Oostende werd gekozen voor 2010 en Turnhout voor 2012. Oostende had dus maar een dik jaar de tijd om het volledige jaarprogramma rond te krijgen. Da's bijna niet te doen, zelfs al kan je terugvallen op een gigant als James Ensor, rond wie je wel een aantal boeiende evenementen kan organiseren.

De regio Turnhout heeft geen kunstenaars van het allure van James Ensor. Maar in vergelijking met Oostende hebben wij wel het voordeel dat we ons feestjaar beter kunnen onderbouwen. En dus leggen we de lat hoog. We zullen uitpakken met spraakmakende en verrassende initiatieven die velen zullen verbazen.

Dat Oostende dit jaar de culturele hoofdstad van Vlaanderen is, is nauwelijks tot in de Kempen doorgedrongen. Dat is een tegenvaller, neem ik aan. Het begrip 'cultuurstad van Vlaanderen ' is absoluut nog niet ingeburgerd.

Dat klopt. We hadden liever vastgesteld dat het project in Oostende een megahit zou zijn waarover heel het land zou spreken. Daar zouden wij de vruchten van kunnen plukken. Maar dat is niet zo. Hun voorbereidingstijd was enorm kort, té kort. Maar niet getreurd: we gaan  knokken om er het maximum uit te halen! Dat is ook Kempisch hé!

Wat is jullie doel? Hoeveel bezoekers moet Turnhout 2012 lokken?

We hebben heel bewust geen bezoekersaantallen vooropgesteld. We zijn realistisch. Turnhout heeft zijn geografische ligging tegen. Daar is niks aan te veranderen. Iedereen komt wel eens in Oostende. Zelfs als je niet weet dat het de culturele hoofdstad is, heb je veel kans dat je er op een jaar tijd wel eens passeert. Voor de stadsregio Turnhout ligt de zaak anders. Wij liggen in een uithoek. Wij zullen echt mensen naar hier moeten lokken. Daarom is het gevaarlijk om op voorhand te zeggen hoeveel bezoekers je wilt krijgen. Ik bekijk het vanuit een andere invalshoek. Ik weet dat het onzin is om te beweren dat je in 2012 elke Vlaming naar Turnhout wilt halen. Ik ben voorzichtiger. Wat ik wil verwezenlijken is dat elke Vlaming door minstens één onderdeel van het feestprogramma geboeid zal worden. Dat hij toch één keer in dat jaar zal zeggen: "Dit is interessant. Hiervoor zou ik eigenlijk eens naar Turnhout moeten afzakken."

Waarvoor zou dat bijvoorbeeld kunnen zijn? Licht eens een tipje van de sluier.

We kennen allemaal de geschiedenis van de stadsregio Turnhout, en -bij uitbreiding- van de Kempen. Alles wat men op een ander niet wilde hebben, dumpte men hier. Gevangenissen, een kazerne en nucleaire bedrijven, om maar enkele voorbeelden te geven. Maar dat heeft ons verrijkt in plaats van verarmd. Er werd werkgelegenheid door geschapen. En zo werd 'nieuw bloed' naar de Kempen getrokken. Met dit soort boeiende en leerrijke verhalen uit de recente geschiedenis kan je wat doen. Zulke feiten zijn voor Turnhout 2012 interessante uitgangspunten om op verder te bouwen. Wees gerust: het programma is intussen al heel concreet maar we bewaren de details voor later!

Je hebt het in dit gresprek al vaker gehad over de ‘regio Turnhout’ dan over de stad.

Juist. Als we praten over Turnhout 2012 hebben we het over de ruimere regio en niet alleen over de stad. De acht aangrenzende gemeenten worden allemaal betrokken bij dit project. Bovendien moeten we ook bij uitbreiding de Nederlandse grens over én de andere Kempense kernen Mol, Geel en Herentals mee trachten te enthousiasmeren.

We hebben nu een vaag idee van wat de bezoeker mag verwachten en wat hij ervan kan leren, maar zit er voor de Turnhout en omstreken zélf ook wat in?

Heel zeker. Daar is het ons trouwens ook om te doen. We willen onze regio promoten. Op de kaart zetten. Laten zien waar we voor staan. Het bedrijfsleven, de horecasector en de toeristische diensten  zijn betrokken partijen. Zij kunnen hun graantje meepikken van de plotse belangstelling voor de Kempen. En dat hoeft niet eenmalig te zijn. Wie in 2012 kennismaakt met de vele troeven die de Kempen te bieden hebben, brengt onze regio in 2013 of 2014 wel eens opnieuw een bezoekje. Dat moet het achterliggende idee zijn.

Die duurzaamheid streven we op alle vlakken na. Het feestjaar 2012 zal niet langer dan twaalf maanden duren, maar we willen dat het project blijvende gevolgen zal hebben. Ook op cultureel vlak. We gaan in 2012 initiatieven lanceren die een vaste waarde zullen worden en een vaste plaats op de kalender zullen krijgen. Let maar op.

Tekst: Roel Sels | Foto: Bart Van der Moeren

Meningen over Turnhout 2012

• Streekmanager van de Kempen Bart Wuyts
• Unizo-voorzitter Flor Joosen
• Eric Antonis