Bart Van Loo: de geschiedenis van de Franse erotische literatuur
Na “Parijs Retour”, een literaire reisgids voor Frankrijk, en “Als kok in Frankrijk”, een verzameling van literaire recepten en culinaire verhalen, sluit auteur en francofiel Bart Van Loo zijn Frankrijktrilogie nu af met een waar pièce de résistance … om in de francofiele sfeer te blijven. “O vermiljoenen spleet!” schetst de intieme geschiedenis van pornografie en erotiek in de Franse literatuur.
HERENTALS - Op de voorstelling van zijn nieuwe boek daagden maar liefst tweehonderd literatuurliefhebbers op, en dat was veel meer dan Bart Van Loo verwacht had. Veel meer ook dan het zaaltje van galerie De Zwarte Panter kon herbergen. “Ja zeg, wie had dat nu gedacht? Dat zoveel mensen zelfs buiten in de kou naar de luidsprekers hebben staan luisteren?”, aldus een blij verraste Bart Van Loo.
Wellustige woorden klinken nu eenmaal beter in het Frans
Krasse uitspraak. Daar heb je vast reacties op gekregen.
En of! Het zal wel iets met de kracht van het medium televisie te maken hebben, maar de dag na de uitzending werd ik door wildvreemden op straat aangeklampt. Ze hielden me tegen om te zeggen dat ik groot gelijk had, dat die politici inderdaad meer managers waren dan wat anders en dat er inderdaad veel te weinig over cultuur en literatuur gesproken wordt. Ik blijf erop hameren: cultuur en literatuur worden al te vaak in een intellectualistisch nichehoekje geduwd. Als ik er via mijn boeken, lezingen of een tv-optreden bij Phara ook maar een beetje toe kan bijdragen om ze uit dat hoekje te halen, is mijn missie geslaagd. Weet je wat ik trouwens ook niet begrijp? Dat de VRT het zo moeilijk vindt om een boekenprogramma te maken. Terwijl RTV en ATV bewijzen dat het wél kan. Met weinig geld, maar met veel inspiratie en doorzettingsvermogen.
Je trilogie levert je nu in de media wel het etiket van Frankrijkkenner op. Zie je dat als een erkenning?
Goh, die aandacht is natuurlijk wel fijn, maar “erkenning” is toch een groot woord. Ik word nu wel overal afgeschilderd als francofiel en vaandeldrager van de Franse cultuur, maar ik ben daar ook maar gewoon ingerold. Ik ben begonnen aan mijn eerste boek vanuit een fascinatie voor de schoonheid van de Franse letteren. “Parijs Retour” gaat over de literatuur in de negentiende eeuw. Dat klinkt saai, maar in die periode zijn wel de meest sprankelende en fascinerende romans geschreven. “De Drie Musketiers” van Dumas en “Madame Bovary” van Flaubert onder meer: dát zijn de boeken die ervoor gezorgd hebben dat ik me geen leven meer kan indenken zonder literatuur. Dat er nog maar weinig mensen bezig zijn met die Franse literatuurtraditie is me duidelijk geworden tijdens het schrijven van dat eerste boek. Toen pas begon het idee te rijpen om er ook een tweede en een derde boek aan te wijden. De drie delen -het eerste over reizen, het tweede over gastronomie en het derde over erotiek- hebben één grote gemene deler: Frankrijk. Je zou het ook plat kunnen uitdrukken en zeggen dat mijn trilogie over toerisme, eten en seks gaat. (lacht) Maar dan wil ik er wel graag aan toevoegen dat die thema’s gelinkt worden aan literatuur, aan een cultuur die toch voor een stukje vergeten is.
“O vermiljoenen spleet” covert de Franse erotische literatuur van de 12de eeuw tot nu. Die literaire research moet een huzarenwerk geweest zijn.
Wees daar maar zeker van! Duizenden, wat zeg ik, tienduizenden pagina’s pornografie, erotiek en geschiedenis heb ik gelezen. Daar dan nog een mening over vormen, die opschrijven en in een verhaal krijgen: dat is een hele hoop werk. Zeker omdat ik tot en met de twintigste eeuw gegaan ben. Ik heb zelfs Houellebecq er nog ingepropt op het einde. Ik geef toe: makkelijk was het niet. Ik heb er drie jaar aan gewerkt. Mijn boek is zeker twintig keer veranderd en ik ben zeker vijf keer gestopt en opnieuw begonnen. Tja, er worden niet voor niets zo weinig van die overzichtsboeken geschreven, hé. (lacht)
Je hebt zelfs toelating gekregen om de originele exemplaren te raadplegen in de legendarische Enfer van de Bibliothèque Nationale in Parijs. Wat is dat toch met die mythische opbergplaats van “verboden” boeken?
De Enfer is het nec plus ultra van de bibliofilie. De meest zeldzame drukken staan daar verzameld. In mijn geval waren dat een vijfduizendtal pornografische werkjes, die door de eeuwen heen in beslag genomen werden omdat ze de bevolking collectief aan het duizelen zouden brengen. Die mag je dan slechts onder toezicht raadplegen in een klein, ietwat donker zaaltje waar ze je boek in een -ik verzin het niet- soort van stoffen spleet laten glijden, met een worstvormig ding als bladwijzer. Ik zat daar dus als het ware gebogen over een pornografische metafoor. (lacht) Twee dagen heb ik daar doorgebracht, slechts in het gezelschap van twee anderen: de conservator en een man die zich verdiepte in heel oude atlassen.
En tot welke inzichten ben je tijdens die twee dagen nog gekomen?
Wel, het werd me nogmaals duidelijk dat de Franse erotische traditie echt wel de allerbelangrijkste is. Om het met een citaat van de 16de-eeuwse schrijver Brantôme te zeggen: “Naar ik vernomen heb, geven zelfs buitenlanders de voorkeur aan Franse vrouwen, ook al omdat wellustige woorden in het Frans beter klinken dan in welke andere taal ook.”
Tekst: Floor Deckx | Foto: Bart Van der Moeren
Clip
Dim lights Embed Embed this video on your site
Bladwijzer (RTV) over Bart Van Loo
Links
